De Boeddhistische Blik:

Buddha in Africa

NCRV

Op een Chinees internaat in Malawi krijgen Afrikaanse weeskinderen streng boeddhistisch onderwijs. Ze leren kungfu, Mandarijn en eten hun maïspap met stokjes.

De vijftienjarige Enock, als Kung Fu-talent het paradepaardje van de school, wordt heen en weer geslingerd tussen twee werelden. Het liefst zou hij terugkeren naar het dorp waar zijn oma en tantes wonen, maar hij beheerst het Mandarijn beter dan zijn eigen moedertaal. Daarbij krijgt hij de kans om verder te studeren in Taiwan, compleet gefinancierd door de liefdadigheidsinstelling achter het internaat. En zo’n opleiding kan ook in Afrika een goede baan betekenen. Maar verloochent hij daarmee zijn afkomst?

Enock en zijn medeleerlingen worden gevolgd tijdens schoollessen, maaltijden en boeddhistische ceremonies. Beelden van deze gedisciplineerde sessies worden afgewisseld met interviews of onderlinge gesprekken met leidinggevenden. Deze fascinerende en bij vlagen onthutsende film roept ongemak op bij de kijker. De nieuwe ontwikkelingen in de verwarrende, ‘geglobaliseerde’ wereld staan bol van symboliek en doen sterk terugdenken aan de belerende missieschooltjes van vroeger.

Regie: Nicole Schafer

Helmut Boeijen over 'Buddha in Africa'

In het hart van Afrika krijgen kinderen een Chinese naam. Ze leren Mandarijn, eten (vegetarisch) met stokjes en krijgen onderricht in kung fu. Het weeshuis ACC in Malawi wordt gerund door de Boeddhistische oprichter Hui Li en een groep Chinese leerkrachten, die de Afrikaanse kinderen met tucht en discipline opvoeden.

De ultieme beloning is de mogelijkheid om door te studeren in China. Het vijftienjarige kung fu-talent Enock Bello (Chinese naam: Alu) krijgt die kans, maar erg veel zin heeft hij er eigenlijk niet in. Net als veel andere kinderen zou ‘Alu’ zich het liefst bevrijden van het Chinese juk. Maar wat is zijn alternatief? De jongen redt zich inmiddels beter in het Mandarijn dan in zijn eigen taal.

Met Buddha in Africa (93 min.) laat regisseur Nicole Schafer zien hoe de geschiedenis in Afrika zich blijft herhalen; waar zomaar een christelijke missieschooltje had kunnen staan, heeft zich nu een Chinees internaat op Boeddhistische grondslag gevestigd. De activiteiten van de verantwoordelijke liefdadigheidsinstelling zijn tevens een treffend voorbeeld van hoe China, dat jarenlang met zijn rug naar de rest van de wereld stond, zich nu actief bemoeit met het dagelijks leven op een ander continent.

De bevoogding van Afrikaanse jongeren zoals Enock begint gaandeweg steeds nadrukkelijker te schuren in deze observerende film. Ze raken vervreemd van hun directe omgeving, ten faveure van een cultuur waarvan ze ook nooit volwaardig deel kunnen uitmaken. Zo blijkt dat de weg naar de hel, zelfs als je persoonlijke verlichting nastreeft, toch geplaveid kan zijn met goede bedoelingen.

Lees de rest van de 2Doc Weekly van 5 januari 2020 hier. Wil je elke zondag documentairetips ontvangen? Abonneer je hier op onze nieuwsbrief.