Hoe is het om alles achter te laten en te vluchten naar een vreemd land? Deze onbeschrijfbare, gevaarlijke en barre tocht proberen filmmakers toch vast te leggen in indringende documentaires. De redactie van 2Doc.nl maakte een selectie van dertien niet te missen filmtips.

Zaatari Djinn

In het vluchtelingenkamp Zaatari in Jordanië wonen veel kinderen die de oorlog in Syrië zijn ontvlucht. De woestijn biedt weinig middelen of zicht op verbetering, maar veel ruimte voor dromen.

Het kamp, in het noorden van Jordanië, vlakbij de Syrische grens, is uitgegroeid tot een nieuwe stad. Een plek midden in de woestijn, zonder geschiedenis of toekomst, maar voor veel mensen een thuis. Zaatari Djinn is vanuit het perspectief van vier kinderen uit verschillende sociale milieus te zien en te voelen hoe het is om op te groeien in deze bijzondere stad.

Regie: Catherine van Campen

But Now is Perfect

Riace is een verlaten krimpdorp, tot de burgemeester zijn dorp openstelt voor migranten. De Italiaanse bewoners en migranten vormen een nieuwe gemeenschap waarin onderlinge vriendschappen ontstaan.

Door een nieuwe politieke werkelijkheid stopt de subsidie vanuit de regionale overheid naar het dorp. But Now Is Perfect vertelt het verhaal van de Nigeriaanse Becky. Zij voelt zich thuis in Riace, maar moet het dorp verlaten. Haar verhuizing naar een opvangkamp in de regio heeft fatale gevolgen. De film toont de menselijke interactie in een klein dorp.

Regie: Carin Goeijers

Those Who Feel the Fire Burning

In een onconventionele, poëtische vorm legt Those Who Feel the Fire Burning een ernstig maatschappelijk probleem vast: de uitzichtloze situatie waarin de vluchtelingen zich bevinden die de oversteek wél tot een goed einde brengen.

Kijk ook het 2doc.nl-interview met regisseur Morgan Knibbe

Regie: Morgan Knibbe

De asielzoekmachine

Onder de druk waarmee de vluchtelingencrisis gepaard ging was het moeilijk om na de denken over echte lange termijn oplossingen. De essayistische documentaire 'De asielzoekmachine' de kijker uit dat nu juist wel te doen aan de hand van beschouwingen van praktische doeners en denkers.

'Dit valt niet uit te leggen,' zegt regisseur Els van Driel in het 2Doc.nl-interview.

Regie: Morgan Knibbe

Vergeet mij niet

Filmmaker Jan Jaap Kuiper volgt de bevlogen leerkrachten en de directeur van basisschool “De Verrekijker”. Zij worden met hun leerlingen dagelijks geconfronteerd met de consequenties van het Nederlandse asielbeleid.

Alle ouders van de leerlingen op OBS “De Verrekijker” in Katwijk zijn uitgeprocedeerde asielzoekers. De school probeert een normale basisschool te zijn waar kinderen goed onderwijs krijgen en onbezorgd kunnen spelen. Maar dat valt niet mee als regelmatig ’s morgens stoeltjes onbezet blijven, omdat een gezin is uitgezet of na de aankondiging van een uitzetting met onbekende bestemming is vertrokken.

Regie: Jan Jaap Kuiper

Maalstroom

Hoever zou jij gaan voor een nieuw bestaan? De Syrische vrienden Mouaz al-Balkhi (22) en Shadi Omar Kataf (28) besloten van Calais naar Dover te zwemmen. Tevergeefs.

De jongens hebben nooit de overkant gehaald. Hun levenloze lichamen spoelden aan in Texel. Een moedige poging die ze met de dood moesten bekopen. Regisseur Misja Pekel reconstrueert hun hunkering naar een betere toekomst aan de andere kant van de zee in de poëtische documentaire Maalstroom die samengesteld is uit beeldmateriaal van verscheidene Syriërs.

Lees ook het 2Doc.nl-interview met de regisseur.

Regie: Misja Pekel

Stranger in Paradise

In een klaslokaal in Sicilië, vlak achter de muren van fort Europa, krijgen net gearriveerde migranten les van een leraar met enigszins krankzinnige trekjes. Het ene moment stoot hij ze genadeloos af, dan weer sluit hij ze zalvend in zijn armen.

Op het snijvlak van documentaire en fictie onderzoekt Stranger in Paradise de machtsverhouding tussen Europa en vluchtelingen.

Kijk ook het 2doc.nl-interview met regisseur Guido Hendrikx

Regie: Guido Hendrikx

69 Minutes of 86 Days

We reizen in deze documentaire mee met Lean, een driejarig Syrisch meisje dat samen met haar familie op weg is naar een veilig bestaan in Zweden. Hoe is het voor een kind om te vluchten?

Zonder commentaar en zonder vragen observeert Egil Håskjold Larsen in zijn eerste lange film de 86 dagen durende reis die voor Lean vooral een avontuur is. Larsen laat zien hoe het is om te vluchtten en in Europa van plek naar plek te reizen. De camerabeelden zijn geschoten vanuit de blik van een kind; bijna alle shots zijn laag boven de grond genomen.

Regie: Egil Håskjold Larsen

Breaking Borders

De 2Doc Talent-film ‘Breaking Borders’ vertelt het verhaal van de homoseksuele vluchteling en activist Ibrahim Mokdad. Hij is zijn leven in Libanon niet meer zeker en vlucht daarom naar Europa.

Met deze film geven regisseurs Barbara Vollebregt en Fatima Warsame een gezicht aan een onzichtbare groep LHBT-vluchtelingen. De makers laten de reis van Ibrahim zien op weg naar een vrij leven in Duitsland.

Lees ook het 2Doc.nl-interview met de regisseur

Regie: Barbara Vollebregt en Fatima Warsame

Os Buul

Het Brabantse dorp Budel wordt opgeschrikt door de komst van een groot aantal vluchtelingen in het nabijgelegen AZC. De leefwereld in het dorp en die in het AZC grijpen in elkaar maar hoe maak je verbinding als je elkaars taal niet spreekt en iedereen bezig is met zijn eigen drukke leven? Os Buul laat zien hoe ieder op zijn manier omgaat met verandering.

Regie: Ellen Davids

Gangway to a Future

Wat komt er kijken bij het redden van bootvluchtelingen? In de zomer van 2017 ontmoeten een aantal onervaren idealisten elkaar in de haven van Rotterdam. Ze maken een oude vissersboot klaar om er voor de kust van Libië bootvluchtelingen mee op te pikken. Eenmaal onderweg naar Libië spot de bemanning al snel overvolle gammele bootjes op zee, waarvan het maar de vraag is of ze Europa zullen halen. Gangway to a Future laat het realistische en rauwe beeld zien van mensen die hopen op een beter bestaan in Europa.

Lees ook het 2Doc.nl-interview met de regisseur.

Regie: René Hazekamp

Asielzoeka's

Asielzoeka's zijn de jongeren die opgegroeid zijn in asielzoekerscentra in een periode waarin het Nederlandse maatschappelijke debat weinig lovend was over het vreemdelingenbeleid. De jongeren hebben vriendschappen opgebouwd in de centra door dag en nacht samen te zijn en te spelen met andere kinderen uit verschillende culturen.

Sergej Kreso toont in de persoonlijke documentaire Asielzoeka's vier jonge asielzoeka's die hun positieve en negatieve herinneringen aan het AZC ophalen. Tegelijkertijd toont filmmaker Kreso hoe de asielzoeka's hun leven aan het opbouwen zijn in Nederland.

Regie: Sergej Kreso

Shadow Game

Iedere dag proberen tieners die hun door oorlog verscheurde land zijn ontvlucht, de Europese grenzen over te steken op zoek naar bescherming en een beter leven. Regisseurs Eefje Blankevoort en Els van Driel volgen een aantal van deze jongeren op hun tocht door Europa: van Griekenland tot Servië en van Bosnië en Herzegovina tot Italië en Nederland.

Kijk op 2Doc.nl het DocTalks interview en drie unieke shortdocs, waarin we zien hoe het nu gaat met de hoofdpersonen uit de film.

Regie: Eefje Blankevoort en Els van Driel