De moord op George Floyd door een witte politieagent leidt wereldwijd tot massale protesten tegen politiegeweld, racisme en discriminatie. Daarom heeft 2Doc een lijstje gemaakt met 12 documentaires die verdieping bieden over de onderwerpen racisme en discriminatie. Zo ontdek je wat de impact is van etnisch profileren in 'Verdacht' en houdt Sunny Bergman witte Nederlanders een spiegel voor in 'Wit is ook een kleur'. Educatie is de eerste stap naar een betere wereld.

1. Wit is ook een kleur

Sunny Bergman wil weten waarom veel linkse, hoogopgeleide witte mensen zich verongelijkt voelen als het over racisme gaat. Vooralsnog worden in het racismedebat de problemen gemakshalve neergelegd bij immigranten, omdat ze niet goed zouden integreren. Of bij lager opgeleide proteststemmers omdat zij er racistische denkbeelden op nahouden.

Maar wat kleurt de blik van witte hoger opgeleiden van de 'elite', die het morele gelijk aan hun zijde denken te hebben en menen dat kleur er niet toe doet? Slagen zij erin om hun kinderen 'kleurenblind' op te voeden? Bergman neemt de proef op de som.

Regie: Sunny Bergman

2. Ik alleen in de klas

Twaalf jongeren komen bij elkaar op een landgoed in Frankrijk: de drie kinderen van regisseur Karin Junger en hun vrienden. De jongeren van kleur delen een gevoel van uitsluiting.

Door samen de situaties, waarin die uitsluiting zich manifesteert, na te spelen worden pijnlijke gebeurtenissen herbeleefd en opnieuw vormgegeven. Wat is de impact van subtiele en minder subtiele vormen van racisme op deze jonge Nederlanders?

Regie: Karin Junger

3. Zwart als roet

Sunny Bergman onderzoekt de (onbewuste) vooroordelen ten opzichte van huidskleur. Aanleiding zijn de hoog oplopende emoties rond het pietendebat. Zijn we minder 'kleurenblind' dan we zelf denken?

Welke mechanismen gaan er achter de pietenkwestie schuil? Wat vertellen die over ons? Bergman gaat op zoek naar de achtergronden bij de hoogoplopende emoties en plaatst die in breder perspectief.

Regie: Sunny Bergman

4. Sylvana, demon of diva

Sylvana Simons was ooit vj bij muziekzender TMF. Nu leidt ze de politieke partij BIJ1. In haar strijd voor een gelijke wereld spreekt ze zich fel uit tegen onrecht in de samenleving. Dit leidt tot heftige reacties en zelfs doodsbedreigingen.

In de documentaire Sylvana, demon of diva zie je van dichtbij hoe heftig de reacties zijn op haar als omstreden figuur. Dit maakt het voor de kijker mogelijk om dichtbij te komen bij Sylvana en even een klein stukje in haar schoenen te wandelen.

Regie: Ingeborg Jansen

5. Made in Overvecht

In de documentaire Made in Overvecht volgen documentairemakers Marieke Spee en Jos Bierings een basisschool in de Utrechtse wijk Overvecht. De school is als een van de weinige lagere scholen in de grote steden niet geheel ‘wit’ en niet geheel ‘zwart’, maar ‘gemengd’. Wat betekent die grote diversiteit aan culturele achtergronden in de dagelijkse praktijk?

Regie: Marieke Spee & Jos Bierings

6. Everything Must Fall

Toen de Zuid-Afrikaanse regering in 2015 besloot de collegegelden te verhogen, verzetten de studenten zich daartegen onder de noemer #FeesMustFall. Prominente leiders van de protesten, onder wie activist Shaeera Kalla, vertellen in deze documentaire hoe de aanvankelijk vreedzame demonstratie hard werd neergeslagen toen de universiteit de politiemacht inschakelde.

Ook al voor de geplande verhoging van de collegegelden leefden veel van de studenten en laaggeschoolde medewerkers van de Wits Universiteit in armoede. Duizenden, met name zwarte studenten zijn er dagelijks afhankelijk van de voedselbank. De #FeesMustFall-beweging richt zich daarom op het toegankelijk houden van onderwijs voor minderbedeelden en op de benarde situatie van de vele laaggeschoolde medewerkers van de universiteit.

Regie: Rehad Desai

7. Alice Walker, Beauty in Truth

Alice Walker, Beauty in Truth vertelt het aangrijpende verhaal van een buitengewone vrouw. Geboren in 1944 als achtste kind van landarbeiders verliepen Alice Walkers vroege jaren temidden van gewelddadig racisme en armoede. Dat alles tegen de achtergrond van een van de meest politiek turbulente jaren in de Amerikaanse geschiedenis. Walkers persoonlijke reis vertelt daarmee ook het verhaal van een heel volk en een veranderende natie. Deze documentaire geeft een diep inzicht in het leven en de kunst van deze schrijfster die als eerste zwarte vrouw de Pulitzer Prize for Fiction won met haar unieke roman The Color Purple.

Regie: Pratibha Parmar

8. The Juggler

In The Juggler volgt jonge maker Sophie Kalker Zuid-Afrikaanse kinderen die onderdeel zijn van het Sisonke Social Circus. In dit circus probeert de leiding kinderen die gesegregeerd van elkaar leven bij elkaar te brengen.

Kalker vraagt zich ook af hoe deze kinderen omgaan met de klassen- en rassenscheiding die zich al op een jonge leeftijd vertoont en fysiek te zien is in de hekken die tussen de verschillende wijken staan. Als kijker zal je versteld staan van de wijze opmerkingen die de kinderen hierover maken en hoezeer ze het verschil in huidskleur al voelen.

Regie: Sophie Kalker

9. Born Free, Mandela's generatie van hoop

Wat betekent het om na zoveel jaar van ongelijkheid gelijk te zijn? Met die vraag volgde Ilvy Njiokiktjien de afgelopen tien jaar de eerste generatie Zuid-Afrikaanse jongeren die na de afschaffing van het apartheidssysteem opgroeit in 'gelijkheid'. Born Free geeft een uniek beeld van de dromen, teleurstellingen en prestaties van deze 'regenboognatie' die zich kenmerkt door een ontwapenende openheid en flexibiliteit. Maar de grote vraag blijft: leven deze jongeren nu wel echt zonder Apartheid?

Regie: Ilvy Njiokiktjien

10. Verdacht

Wat doet het met je als je op basis van je huidskleur regelmatig staande wordt gehouden door de politie? Met hun ogen recht in de camera doen veertien Nederlanders verslag van hun bizarre ervaringen met politiecontroles.

De impact van dit etnisch profileren blijkt groot, want het raakt de veertien personages in de ziel en ondermijnt het vertrouwen in de politie. Verdacht is een wrange aanklacht met enige zelfspot, die de kijker verbaast, verwart, misschien zijn afgrijzen oproept, maar vooral inzicht biedt.

Regie: Nan Rosens

11. Exit: Leaving Extremism Behind

In deze documentaire voert Karen Winther diepgravende gesprekken met voormalige extremisten over de vraag waarom zij hun extremistische gedachtegoed uiteindelijk hebben afgezworen.  Ze zet deze verhalen af tegen haar eigen ervaringen, beschrijft hoe ze zelf van haar extremistische gedachtegoed is genezen en schetst het perspectief op een leven na gewelddadig extremisme.

Regie: Karen Winther

12. I Am Not Your Negro (NPO Plus)

De documentaire I Am Not Your Negro vormt een reis door de zwarte geschiedenis in de Verenigde Staten die de burgerrechtenbeweging uit de jaren zestig verbindt met het #BlackLivesMatter anno 2018. De Amerikaanse schrijver James Baldwin beschreef in 1979 in een brief aan zijn literaire agent zijn volgende project: 'Remember This House'. Het zou een revolutionair en persoonlijk boek worden over drie vermoorde vrienden: Malcolm X, Medgar Evers en Martin Luther King jr.

Regisseur Raoul Peck verbeeldt het boek dat James Baldwin nooit afmaakte. Het resultaat is een radicaal, actueel onderzoek over ras in Amerika, waarbij Peck gebruikmaakt van bijzonder archiefmateriaal en Samuel L. Jackson de teksten van Baldwin uitspreekt. De film stelt vragen bij de manier waarop Hollywood en de Amerikaanse samenleving met Afro-Amerikanen omgaan en uiteindelijk de vraag waar Amerika voor staat.

Let op: alleen te zien op NPO Plus.

Regie: Raoul Peck