Le Grand Départ

Het WK voetbal is in Rusland nog volop bezig maar het volgende grote sportevenement staat alweer op het punt van beginnen. Op zaterdag 7 juli start het peloton van de Tour de France in de Vendée. Kom alvast in de stemming met deze wielerverhalen.

Een kijkje achter de schermen

In 2012 trok Rabobank zich na zeventien jaar terug als sponsor van de gelijknamige wielerploeg vanwege de aanhoudende dopingperikelen binnen de ploeg en de sport als geheel. Als in 2013 Belkin als nieuwe sponsor aantreedt belooft het team korte metten te maken met de dopingschandalen en volledige transparantie te geven in hun beleid. Kees Jongkind van de NOS krijgt toestemming om de ploeg gedurende de Tour de France van 2013 te volgen. Hij mag filmen in de bus, in de ploegleiderswagen, tijdens de teambesprekingen, in de hotelkamers en bij de onaangekondigde dopingcontroles. Van de driehonderd uur beeldmateriaal die dat opleverde maakte Jongkind de documentaire De Tour van Bauke (NOS, 2013). De film maakt op een unieke manier inzichtelijk hoe het er aan toe gaat achter de schermen van een professionele wielerploeg.

Een talent in gevecht met zichzelf

In 2006 wint Thomas Dekker de meerdaagse wielerkoers Tirreno Adriatico. Op slag wordt hij in binnen- en buitenland gezien als Nederlands hoop voor de toekomst. Er wordt zelfs gefluisterd dat hij ooit een keer de Tour zou kunnen winnen. Maar dan gaat het mis. Sterallures en een opvliegend karakter zorgen ervoor dat verdere successen uitblijven. En in 2009 wordt hij zelfs betrapt op het gebruik van epo. Documentairemaker Geertjan Lassche volgt Dekker in Niemand kent mij (EO, 2011) gedurende zijn schorsing en zijn moeizame weg terug in het profpeloton.
 

Succesvolle nieuwkomers

De Tour de France van 2013 was zeer succesvol voor de twee deelnemende Nederlandse ploegen. Na alle dopingperikelen die de wielersport in de jaren ervoor een slechte naam hadden bezorgd was het tijd voor een positief verhaal. Documentairemaker Dirk Jan Roeleven volgde daarom de jonge maar talentvolle Nederlandse ploeg Argos-Shimano. Met het Duitse sprintkanon Marcel Kittel als kopman beleefde de ploeg een uitermate succesvolle Tour en wisten zij uiteindelijk vier etappezeges uit het vuur te slepen. In Nieuwe helden – In het hart van de Tour (NTR, 2013) volgen we de wielerploeg gedurende deze Ronde van Frankrijk en beleven we de successen maar ook de tegenslagen van de renners achter de schermen mee.

Aan de start van de Tour de France in Utrecht vorig jaar ging 13 jaar voorbereiding vooraf. Vier oud-studenten maakten een reconstructie: hoe het Utrecht Tourcomité het voor elkaar heeft gekregen om de Tour naar Utrecht te halen.

De klap kwam hard aan: jarenlang had een enthousiast Utrecht Tour-comité zich ingespannen om de start van de Tour de France naar Utrecht te halen en toen besloot de organisatie opeens om de eer voor 2010 aan concurrent Rotterdam te gunnen. Sommigen wilden het bijltje erbij neergooien, maar de echte 'diehards' gingen door: Tour-fanaat en journalist Jeroen Wielaert en ook de toenmalige burgemeester Aleid Wolfsen.

Een valse start

In 1978 vertrok de Tour in Leiden. De organisatie van dit spectaculaire evenement moest de stad Leiden een economische en sportieve impuls geven. Maandenlang zette de organisatie zich in om van Le Grand Départ een groot succes te maken. Maar op de dag van de eerste etappe gaat het mis. Door hevige regenval was het parcours van de proloog in de binnenstad spekglad geworden waardoor meerdere renners ten val waren gekomen. Na afloop besloot de Tourorganisatie dan ook om de rituitslag te schrappen. Dit tot groot ongenoegen van de Nederlandse ritwinnaar Jan Raas en de Leidse organisatie. Later bleek dat niet de weersomstandigheden maar ruzie rondom reclame-uitingen de belangrijkste reden waren voor de Tourdirectie om de uitslag ongeldig te verklaren. In De valse start van de Tour de France in Leiden (NTR, 2011) praat documentairemaker Dirk Jan Roeleven met direct betrokkenen over wat er precies allemaal mis ging op die bewuste dag.

De eerste Tour-start in Nederland

Een terugblik naar 1954, toen de Tour de France voor het eerst buiten Frankrijk startte, namelijk in Amsterdam. In de Tour van 1953 won het Nederlandse landenteam het ploegenklassement. Als 'beloning', mocht de Ronde in 1954 in Nederland beginnen. Rotterdam was eerste keus, maar Amsterdam kreeg de primeur. Kort voor hun dood sprak Andere Tijden Sport met de pioniers die de Tour in de jaren '50 populair maakten: Jan Nolten, Gerrit Voorting en Henk Faanhof. Daarnaast ook uniek amateurmateriaal in kleur van een wielergekke familie die 'onze jongens' met de camera volgde tot ver in Frankrijk.

Andere tijden sport extra: de Tour van 1953

De Tour de France van 1953 was voor Nederland een enorm succes. Met maar liefst vier Nederlandse etappeoverwinningen (Gerrit Voorting, Jan Nolten, Wim van Est en Wout Wagtmans), een vijfde plaats van Wagtmans in het eindklassement, en als klap op de vuurpijl een ongekende overwinning van de Nederlandse ploeg in het ploegenklassement, steeg de tourkoorts in ons land naar ongekende hoogte.