IDFA-thema: Sounddesign

Een van de thema's op IDFA dit jaar is sounddesign. Hoe klinkt een documentaire? En kun je horen of iets echt is of juist niet? IDFA vroeg enkele gerenommeerde sounddesigners om documentaires met exceptioneel geluid uit te kiezen. Ook NPO Doc sprak enkele sounddesigners over de aard en het belang van hun werk in documentaires. In de serie 'Credits' vertelt Louis ter Burg over zijn werk en haalt hij als voorbeeld enkele documentaires aan. In 'De Compositie' vroegen we drie studenten van de HKU muziek te componeren bij een bioscoopjournaal uit 1916.

De Compositie

Voor De compositie vroeg NPO Doc Toon Habraken, Friso Hoekstra en Yu Song, drie studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, om muziek te componeren bij ‘Laatste bioscoop wereldberichten’, een bioscoopjournaal uit 1916 uit de collectie van EYE Filmmuseum. Het journaal bestaat uit verschillende nieuwsberichten uit Engeland, Canada en de Verenigde Staten en verscheen met Nederlandse tussentitels. We zien onder andere een bezoek van koningin Alexandra van Engeland aan een vliegkamp, Canadese militairen die een nieuw soort cricketspel beoefenen, een trouwplechtigheid en het lichten van het omgeslagen stoomschip 'Eastland' in de zomer van 1915.

Honderd jaar geleden was het gebruikelijk dat een live pianist de ‘stomme’ bioscoopbeelden van muziek voorzag. De studenten van de HKU bedachten er nieuwe muziek bij. Aan het journaal gaat een kort sfeerverslag vooraf over de manier waarop de jonge componisten te werk gingen.

Credits: Louis ter Burg

Nog even langs de fotograaf

Nog even langs de fotograaf (Rudi Boon, Joodse Omroep, 2015) vertelt het verhaal van de vergeten fotografie van Annemie Wolff: een collectie portretten die ze in 1943 maakte van haar Joodse buurtgenoten in Amsterdam-Zuid. De muziek is ijl, vooral piano, pizzicato en mandoline met dromerige geluidseffecten, op de achtergrond maar sfeerbepalend. Hoe bepaal je bij zo’n een ingetogen documentaire de verhouding tussen muziek en stilte?

I Am a Woman Now

Louis Ter Burg componeerde onder andere de muziek voor I Am a Woman Now (Michiel van Erp, 2011). In deze documentaire kijkt de eerste generatie transgender vrouwen terug op hun leven. Ze ondergingen in de jaren zestig en zeventig een geslachtsverandering in een praktijk in Casablanca, waar ze zonder ingewikkelde psychologische onderzoeken konden worden geholpen. Het beeld en de muziek in de film roepen de sfeer op van Zuid-Frankrijk in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. “Het is romantische muziek met veel snaren en strijkers en af en toe een knipoog”, aldus Louis Ter Burg.

Lang Leve

Voor de Lang Leve-serie van Michiel van Erp schreef Louis Ter Burg een typerende muziek. "Een soort van Nederlandse surfmuziek; komisch met een vette knipoog", vertelt Ter Burg. "Een heel bijzonder stijltje en mensen kennen me dan ook vaak daardoor. Je hoort deze stijl ook een beetje terug bij Man bijt Hond. Dat vind ik hartstikke leuk, want dan heb je toch een soort van een stempel gedrukt: bij zo’n soort documentaire hoort zulke muziek.”

Dauw

In Dauw (2008) volgen Ben Jurna en Carrien Dijkstra controversieel kunstenaar Marc Mulders. In zijn atelier voert Mulders een eenzaam gevecht met het doek. Hij duwt verf op het canvas omgeven door een bed van bloemen, bloesem en doornen. De documentaire is opgebouwd in vier seizoenen. Louis Ter Burg maakte vier variaties op het hoofdthema, met klanken en associaties in de seizoenen. Ter Burg: “Omdat de film erg beeldend is, ook uiteraard omdat wij een kunstenaar volgen in al zijn disciplines, had ik veel ruimte om filmische muziek te maken.”