Stealing Socialism

, Manfred Vainokivi, Estland, 2014

Een man met sigaar en zonnebril zit op de wc. Gehuld in rook vertelt hij over zijn vader, die ten tijde van de communistische overheersing van Estland door de Sovjetunie de staat begon te bestelen. Hij was niet de enige: het hele dorp zag ‘terugstelen’ als een oplossing voor de totalitaire onderdrukking. “Stelen van een dief is geen diefstal,” zegt de man met sigaar.

★★★☆☆

Door Nikki van der Westen

In deze eigenaardige documentaire horen we de herinneringen van Estse dorpsbewoners aan de tijd van de Sovjetoverheersing. De anekdotes over steeds stoutmoediger en grootschaliger diefstallen buitelen over elkaar heen. Van slagerij tot staalfabriek, elke mogelijke werkgever werd op dagelijkse basis leeggeroofd. Dat gebeurde met inzet van speciale kaplaarzen of jassen met geheime zakken. Dat de kleptomanie in het dorp zo breed gedragen en geaccepteerd werd, maakt Stealing Socialism bij tijden komisch.

Tegen een deels geënsceneerde achtergrond vertellen de dorpelingen hun verhaal. Wat er precies geregisseerd is, laat zich raden, maar het is allicht een verklaring van de soms potsierlijke taferelen op de bruiloft die als rode draad fungeert. Sommige scenes krijgen bijna iets absurdistisch, bijvoorbeeld als de vier potige muzikanten in het bruiloftsorkestje zich druk maken om het al dan niet dragen van een muts voor de camera.

Het decor van kleurloze interieurs, sigarettenrook en personages met asblond haar geven de film de look and feel van een romantische, maar ook surrealistische oude Oostblokfilm. Ook het tempo van de documentaire draagt daar toe bij: enigszins traag en zonder al te duidelijke introducties of verbanden. Een inkijkje in dit curieuze dorp is de 50 minuten zeker waard.
 

Vertoningen:
Maandag 24 november om 19.30 uur (Munt 10)
Dinsdag 25 november om 13.45 uur (Tuschinski 3)
Woensdag 26 november om 14.15 uur (Tuschinski 5)
Vrijdag 28 november om 19.30 uur (Munt 09)

 

Documentaires over Rusland

Documentaires over de Koude Oorlog