How to Live

, Marcel Lozinski, Polen, 1981

In 'How to Live' legt regisseur Marcel Lozinski de communistische heilstaat onder een vergrootglas. Het levert bevreemdende situaties op.

★★★☆☆

Door: Micha Peters

Op een bungalowpark in Polen gaat de organisatie van een zomerkamp midden jaren zeventig op zoek naar het ideale communistische gezin. Daarvoor heeft het een ingewikkeld beoordelingssysteem in het leven geroepen. Gezinnen krijgen onder meer punten toegekend voor properheid, kennis van het politieke systeem en het voordragen van poëzie. Aan het eind van de vakantieweek wint het modelechtpaar met de meeste punten een wasmachine, een waardevol bezit in het Polen van die tijd.

De kampleiding, bestaande uit kruiperige communistische onderknuppels, houdt alles en iedereen dag en nacht in de gaten. Van nachtelijke echtelijke ruzies tot het aantal uitgetrapte sigarettenpeuken voor de deur van de vakantiehuisjes, niets ontgaat de heilstaatsoldaten.

Regisseur Lozinski heeft geen voice over gebruikt in How to Live. De kijker moet het doen met de alles registrerende camera, het decor van het bungalowpark, en de daarin opererende vakantiegangers en kampleiders. De meeste gezinnen laten alles maar gelaten over zich heenkomen en schikken zich minzaam in hun lot. Rebellie is een zeldzaamheid.

De moderne westerse kijker krijgt dankzij How to Live, 25 jaar na de val van de Muur, een unieke inkijk in de communistische heilstaat in het klein. Zo krijgen de vakantiegangers van de kampleiders in de centrale kantine een spoedcursus ‘feestjesgeven in een appartement’. Wat neem je bijvoorbeeld mee als cadeau naar een feestje, en wat serveer je zoal op zo’n fuif?

Volgens sommige critici ontstaan er door de gespannen verhoudingen tussen kampleiding en vakantieganger ‘hilarische situaties’. Dat is een overdreven constatering en geeft een gebrek aan invoelend vermogen weer. De documentaire is veel meer dan aapjes kijken. De film geeft goed weer dat leven in een totalitair systeem niet makkelijk is. Velen proberen er daarom maar beste van te maken.


Vertoningen:
Zaterdag 22 november om 10.00 uur (EYE Cinema 2)
Donderdag 27 november om 14.15 uur (Tuschinski 6)