1971

, Laura Hamilton, Verenigde Staten, 2014

Een groepje Amerikaanse burgers heeft in '1971' genoeg van de vrijpostigheid van de FBI. De dienst lijkt wel een staat binnen een staat. Het clubje sociaal-geëngageerden besluit daarom belastende files van de dienst te stelen, met alle gevolgen van dien.

★★★★☆

Door Micha Peters

Het gaat om een groep van acht idealistische mannen en vrouwen, waarvan er vijf in de documentaire aan het woord komen. De inbrekers weten gevoelige informatie te stelen over illegale surveillancepraktijken van de FBI. Wanneer dit publiekelijk bekend wordt gemaakt, wordt de macht van de dienst stap voor stap door de overheid ingedamd.
De inbrekers werden nooit gepakt. Waarom ze nu in deze documentaire wel opeens open en bloot hun verhaal doen, blijft onduidelijk. Waarschijnlijk is de misdaad nu, na ruim veertig jaar, verjaard. Naast de daders komen ook journalisten, politici en FBI-mannen aan het woord.

1971 is een collage van interviews, archiefmateriaal en nagespeelde scenes. De film geeft een mooi tijdsbeeld van het, in vele opzichten nog onschuldige, Amerika van begin jaren zeventig. Inbreken in een FBI-kantoor is dan nog een fluitje van een cent. Het adres van het kantoor staat gewoon in het telefoonboek. Een thuiscursus slotenkraken levert voldoende kennis op om de deuren van het gebouw te kunnen ontgrendelen.
Hamilton was in 2008 co-producer van het veelgeroemde Pray the devil back to hell – over enkele Liberiaanse vrouwen die zich succesvol inzetten voor vrede in hun land en het presidentschap van Ellen Johnson-Sirleaf. Met 1971 maakt ze nu een heel mooi regiedebuut.

Het is geen bloedstollende spionagethriller geworden, en al komen de hoofdrolspelers nu pas voor het eerst publiekelijk aan het woord, er zitten ook geen scoops in de film. Dat heeft de documentaire ook niet nodig. 1971 is een informatieve mooi gemaakte film over een bijna vergeten inbraak. Een inbraak met grote gevolgen voor het functioneren van de democratie, maar (gelukkig) niet voor de daders.

Documentaires over de Verenigde Staten