S21, the Khmer Rouge killing machine

S21, the Khmer Rouge killing machine

Paranoia, doodsangst en totale waanzin domineerden het Cambodja van de Rode Khmer in de tweede helft van de jaren zeventig. De Cambodjaanse regisseur Rithy Panh geeft de vele slachtoffers van de Rode Khmer in 'S21, the Khmer Rouge killing machine' een stem.

★★★★☆

Door Micha Peter
Cambodja, eind jaren zeventig. Welkom in de hel op aarde. Volgens de maoïstische dictator Pol Pot is iedereen die intellectuele trekjes vertoont een vijand van zijn (socialistische) revolutie, en dient daarom uitgeschakeld of 'heropgevoed' te worden. Tijdens de grote zuiveringsacties die worden uitgevoerd door de Rode Khmer van Pot komen zo’n twee miljoen Cambodjanen om het leven. De gecombineerde effecten van dwangarbeid, ondervoeding, slechte medische zorg en executies resulteren in de dood van ongeveer 21% van de Cambodjaanse bevolking.

Het strafkamp Tuol Sleng (codenaam 'S21') in Phnom Penh is het episch centrum van al het kwaad in Cambodja. Rithy Panh vond voor zijn film enkele voormalige bewakers en overlevenden bereid om elkaar te ontmoeten in de nu verlaten cellenblokken van S21. De gevangenbewaarders vertellen hoe zij hun gevangenen destijds behandelden. Dat levert vreemde scenes op, waarbij de oude bewakers bijna enthousiast door de cellen rennen, en in schijnbare trance hun verleden herbeleven.

Van alle gevangenen worden zogenaamde 'biografieën' samengesteld, waarin nauwkeurig de doorgaans verzonnen bekentenissen zijn vastgelegd. Gevangenen ondergaan eindeloze martelingen. Als ze de folteringen overleven, worden ze vaak alsnog vermoord.

S21 doet bijzonder gedetailleerd verslag van de martelpraktijken en slachtpartijen. De alles registrerende, maar rustig draaiende camera, laat de betrokkenen hun verhaal doen. In combinatie met foto's en bloemlezingen uit officiële rapporten ontstaat zo een buitengewone vertelling van een menselijke catastrofe. Dit pessimistische mensbeeld komt duidelijk terug in The missing picture, de nieuwste documentaire van Panh, die ook op IDFA te zien is.

Misdaad en straf