Misha and so on

Misha and so on

De 78-jarige componist en orkestleider Misha Mengelberg lijdt aan dementie. Documentairemaker Cherry Duyns volgt hem tijdens een volle week met optredens in Londen. Doordat de toestand van Misha snel verslechtert, wordt het steeds duidelijker dat hij binnenkort niet meer mee kan spelen. Toch koesteren de jazzmuzikanten de eigenzinnige Misha, die nog steeds de spil van hun orkest vormt.

★★★✩✩

Door Eline van Beek
De typisch Engelse dubbeldekkers rijden langs het hotel waarin het Instant Composers Pool Orchestra verblijft tijdens hun tournee. De bandleden ontfermen zich stuk voor stuk liefdevol over Misha, die geduldig wacht op wat komen gaat. Hij speelt nog steeds mee op de piano, maar zijn vingers lijken maar wat te doen. Gelukkig staat improvisatie veel toe. De bandleden kunnen Misha moeilijk loslaten. De herinneringen aan de hoogtijdagen, met Misha als de motor van het orkest, liggen nog vers in het geheugen. Zo lang hij nog kan, en wil, mag hij meedoen.

Deze hang naar melancholie is kenmerkend voor het werk van documentairemaker Cherry Duyns. In zijn prijswinnende documentaire De droom van de beer, over de vergane glorie van een Russisch circus, is dezelfde soort dramatiek en sentiment te herkennen. Misha and so on past naadloos in deze traditie. De teloorgang van een legende, tragisch zonder echt zwaarmoedig te worden.

Ook andere filmmakers kozen dementie als onderwerp voor een documentaire. Vorig jaar nog won First Cousin once removed, over de eens zo cultureel geëngageerde schrijver Edwin Honig die langzaam zijn herinneringen kwijtraakt, op IDFA de prijs voor beste lange documentaire. In het kader van de landelijke actieweek rondom demensie die dit jaar werd gehouden, maakte Ireen van Ditshuyzen de documentaire DementieEnDan waarvoor ze twee jaar lang vijf mensen met dementie volgde. Waaronder een voormalig pianolerares die, net zoals Misha, nog een aardig deuntje weet te spelen. In de oorlog met het vergeetachtige brein blijkt muzikaliteit een lastige tegenstander.

Meer muziek