In the wake of Stalin

In the wake of Stalin

Waar moet een goede president aan voldoen? Veel Russen willen dat hij dezelfde eigenschappen heeft als de man die hen tijdens de Grote Vaderlandse Oorlog tot de overwinning leidde: Jozef Stalin. Tot verontrusting van de vele overlevenden en nabestaanden van de Stalinistische terreur.

★★★☆☆

Door Anya Boelhouwer
Thomas Johnson werkte jaren als journalist in de Sovjet-Unie, en maakte in 2006 de prijswinnende documentaire The battle of Chernobyl. Dit jaar verschijnt van zijn hand In the wake of Stalin. In deze film heeft hij opnieuw de Sovjet-geschiedenis als onderwerp genomen.

In In the wake of Stalin illustreert Johnson hoe Stalin’s opvolgers Chroesjtsjov en Gorbatsjov probeerden om de cultus rond hun geduchte voorganger af te breken. Maar tevergeefs: bijna 25 jaar na de val van de muur leeft het Stalinisme nog steeds. De laatste jaren kent het zelfs een nieuwe opleving.

Onder Poetin’s regime werd het oude Sovjetvolkslied in ere hersteld, werd de Stalinistische terreur opnieuw weggemoffeld in de geschiedenisboeken, en tegenstanders (zoals de dames van Pussy Riot) worden net als vroeger veroordeeld tot een paar jaar strafkamp.

Echt nieuwe of opzienbarende informatie geeft In the wake of Stalin niet. Maar Johnson levert met gedegen journalistiek onderzoek een duidelijk overzicht af van wat het Stalinisme teweeggebracht heeft in de Russische samenleving, en hoe het tot op de dag van vandaag voortleeft. Zowel in de politiek als onder de dertig miljoen terreurslachtoffers en hun nabestaanden.

De meeste indruk maken de interviews met de overlevenden van de goelags, en dan vooral die met de 100-jarige Pavel Galitsky. Hij maakte onder andere de verschrikkelijke hongersnood van 1921 mee: ‘Ik had toen niet gedacht dat ik dingen zou zien die nóg erger waren’. Maar toen lagen de 17 jaar die hij in de goelag moest doorbrengen nog voor hem.

Meer Rusland