Vandaag begint het Nederlands Film Festival. Met weer een overweldigende selectie aan documentaires is het soms lastig kiezen wat je gaat kijken. Welke docu moet je echt gezien hebben? De redactie van 2doc.nl schiet te hulp met vijf niet te missen kijktips. Veel kijkplezier!

Docutip: Mama

Door redacteur Kitty Munnichs

Ik wist niet of ik moest lachen, verschrikt moest toekijken of moest huilen. Dus deed ik het allemaal. In de ego-documentaire ‘Mama’ volgen we de 42-jarige Marieke de Bra. Zij is erg onzeker over haar vrijgezelle status en probeert daar iets aan te veranderen: ze gaat paaldansen. Ze hoopt hierdoor zo goed en geil te worden dat ze niet meer in de steek wordt gelaten. We volgen haar tijdens de trainingen, zien haar in audiologboeken en in gesprekken bij een therapeut. De snelle montage en de elektronische muziek maken de sfeer ongelofelijk onheilspellend: je weet gewoon dat er íéts mis zal gaan. Marieke draait overuren aan de paal en overuren in haar hoofd. Wat kan haar onzekerheid tot rust brengen? De titel verklapt het antwoord: ‘mama’. Want alles leidt uiteindelijk terug naar die oorsprong.

Docutip: Dit ben ik niet

Door redacteur Anne van Blijderveen

Rian, de moeder van regisseur Joris Koptod Nioky, is een complexe vrouw. Het moederschap was het allerbelangrijkste in haar leven, zegt ze. Alles wat ze deed, deed ze voor haar kinderen. Toch mishandelde ze hen veelvuldig.

Deze spanning tussen het zelfbeeld van Rian en hoe een aantal van haar kinderen haar opvoeding ervoer, zet elk gesprek op scherp. Wanneer Koptod Nioky richting het einde van de documentaire laat zien welke film hij over haar heeft gemaakt, stort Rian in. Haar zelfbeeld valt in duigen en ze wil voorkomen dat de film uitkomt; ‘Ik ben gewoon een tokkie in jouw film, hoe ik daar loop te waggelen. Ik kan me niet voorstellen dat ik nooit iets liefs heb gedaan’. Elke scène in Dit ben ik niet onthult een nieuw facet van Rian waardoor je als kijker heen en weer wordt geslingerd tussen verwondering, empathie en walging. Koptod Nioky laat de complexiteit van de mens zien en lijkt tegelijkertijd te accepteren dat je ‘m nooit helemaal kunt vatten.

Docutip: Dertien dagen

Door filmkenner Helmut Boeijen

‘Laatste keer dat ik in bad ben geweest, denk ik’, zegt Floor Haak monter, nadat hij met enige moeite naakt op zijn bed is gaan zitten. ‘Hoop ik. Ik kan nu verder wel vies worden.’ Vertel eens: wat is het plan? oppert zijn filmmakende zoon Gijs. ‘Het plan is om volgende week te beginnen met niet eten en niet drinken’, antwoordt Floor. ‘En dan ga ik vanzelf dood als het goed gaat.’ Dertien Dagen zullen hem nog vergund zijn. En Gijs blijft al die tijd aan zijn zijde: filmend, pratend, zorgend, wachtend en tenslotte wakend. De teneur is rustig en ontspannen. Met een lichte toon, (zelf)relativering en de nodige humor. Het wordt een waardig einde, dat door zijn zoon sereen is vereeuwigd. Met voldoende distantie en toch héél intiem. Ondersteund door sfeervolle muziek, waaronder een gezamenlijk gezongen Hallejujah. En doordrenkt met de onvoorwaardelijke liefde die alleen een kind voor zijn ouder kan voelen.

Docutip: Echo

Door redacteur Abel Vos

Niet alleen de patiënten uit een tbs-kliniek worden op de gevoelige plaat vastgelegd in deze documentaire van prijswinnend regisseur Ingrid Kamerling. Ook medewerkers doen een boekje open over hun gevoelens en onzekerheden.  

Zo ook groepsleider Luke, die eerder in een jeugdinstelling werkte. ‘Ik werd door een patiënt belaagd met een baksteen. Ik pakte de steen, vloerde de jongen en hield de baksteen in mijn handen, boven zijn hoofd. Iets in me maakte me op tijd wakker.’ Maar wat als dat niet was gebeurd? Dit incident laat zien dat er maar een flinterdun lijntje is tussen tbs’er en behandelaar.  

Aan de hand van het klassieke verhaal van Echo en Narcissus onderzoekt Kamerling in deze intieme film de relatie tussen patiënt en hulpverlener. Met veel extreme close-ups geeft deze film een unieke inkijk in het leven van tbs’ers én hun behandelaars. 

Docutip: Dunya

Door redacteur Wies van Wetten

De 19-jarige Dunya heeft veel meegemaakt: ze draagt een heftige familiegeschiedenis met zich mee en was op haar twaalfde al verslaafd aan blowen. De documentaire ‘Dunya’ laat een bijzondere moeder-dochterrelatie zien. Zo vertellen Dunya en haar moeder trots in de nagelstudio dat ze zijn gestopt met blowen, maar even later krijgt de moeder van Dunya een tegenslag en steken ze allebei weer een jointje op. Toch ligt in de documentaire de focus op de positieve gebeurtenissen in het leven van Dunya. Lukt het haar om los te komen van haar moeder en haar dromen na te jagen als zangeres? ‘Dunya’ inspireert om je eigen pad te volgen en niet te blijven hangen in het verleden.