ZappDoc

Voorspel

VPRO

Hoe is het als je juf voor de klas laat zien hoe je het beste een condoom om doet? Of als je meester over standjes begint? De tweedeklassers in de documentaire Voorspel krijgen seksuele voorlichting. Het is misschien wel de spannendste les van de middelbare school. Wat er gaat er in hun hoofden om?

Voorspel laat zien hoe op vijf verschillende middelbare scholen seksuele voorlichting wordt gegeven. De anatomie van geslachtsdelen wordt besproken, de verspreiding van soa's wordt gesimuleerd en docenten stellen vragen over porno en naaktfoto's. Maar ook de leerlingen zelf komen aan het woord en geven antwoorden op vragen als 'kijk je er naar uit om seks te hebben?','hebben jongens het in de gaten als een meisje het niet wil?' en 'wat heb je aan porno?'

Voorspel is geregisseerd door Anne van Campenhout viel in de prijzen op IDFA 2019.

In de 2Doc Weekly (neem een gratis abonnement!) bespreekt filmkenner Helmut Boeijen iedere zondag documentaires die je direct kunt zien. Over deze film: 'Keeper richt zich op gewone baltegenhouders. Kamer vangt hun rituelen in fraaie, door weelderige muziek ondersteunde sequenties.'

Lees de hele bespreking door hieronder op 'OPEN' te klikken.

Nergens klinkt de bel zo indringend als in de gangen van een middelbare school. Uit met de pret, terug naar de les! Dit wordt wel een bijzondere bijeenkomst. Niet zozeer saai, als wel gênant. Of spannend. Informatief, misschien.

De pubers kijken elkaar veelbetekenend aan. Ze kunnen een lach niet onderdrukken. ‘Nou, hier zie je dus eigenlijk het vrouwelijk geslachtsorgaan’, zegt de lerares, met een plastic replica van een vagina in haar handen. ‘Heb je een ander woord daarvoor?’ De grappigste jongen van de klas reageert direct: ‘Kut’.

‘Dat is een woord wat we dus niet gebruiken’, laat de juf zich niet uit het veld slaan in de openingsscène van de ontwapenende jeugddocu Voorspel (15 min.). ‘Dit plekje daar is de clitoris. Als je dat van binnen zou voelen, dat kan net als bij de eikel van een jongen een prettig gevoel geven.’

In een ander lokaal kondigt de mannelijke leerkracht een les Basisstof 1: ‘primaire en secundaire geslachtskenmerken’ aan. Daarna volgen Basisstof 2 ‘voortplantingsstelsel man’, 3 ‘voortplantingsstelsel vrouw’, 4 ‘menstruatie’ en 5 ‘seksualiteit’. De klas zit in een kring, met de leraar midden in de groep.

En de camera van Anne van Campenhout observeert hoe de pubers de les aanhoren, in zich opnemen of gewoon uitzitten. En hoe ze een condoom over een houten penis proberen te rollen, dat ook. In de pauze bevraagt ze de jongens en meiden over seksualiteit, porno en de gevaren daarvan.

Zo maakt Van Campenhout tastbaar hoe tieners, nét voordat het kwartje echt is gevallen, worden voorbereid op hun relationele bestaan. Met timmermansoog legt de filmmaakster vast hoe de spelregels en -techniek van de seksualiteit worden uitgelegd, die ze vervolgens met dikke esoterische muziek naar een hoger plan tilt.

En dan kan elk moment de bel weer gaan…