2Doc Makers van Morgen

Ingewikkeld

VPRO

Hoe leef je met een psychose? Sven unik-id worstelt jarenlang met een bipolaire stoornis, maar heeft zijn waanideeën een plaats kunnen geven in zijn creativiteit en verbeeldingskracht.

Sven is echtgenoot, vader en kunstenaar. Hij worstelt met een bipolaire en schizo-affectieve stoornis waardoor hij lange periodes van zware psychose heeft gekend. Ingewikkeld is het verhaal van een man die, na jarenlange strijd in psychiatrie, een manier heeft ontwikkeld om met zijn psychische aandoening te leven door middel van kunst, verbeeldingskracht en innovatie.

Regie: Marie de Hert en Ellen Polard 

Makers van Morgen: Marie de Hert en Ellen Pollard

Door: Jasmijn Missler

Eerste zelfstandige documentaire

Marie en Ellen vormen het vrolijke damesduo achter Poolhert Productions. Twee jaar geleden zijn de jonge filmmaaksters hun Antwerpse productiebedrijf begonnen. En dat loopt als een trein. De Poolherten zijn alweer druk in de weer met hun volgende project, ditmaal een fictiefilm. Ingewikkeld is hun eerste zelfstandig geproduceerde documentaire.

Als Marie tijdens haar filmopleiding de opdracht krijgt een documentaire te maken, is Sven een patiënt van haar vader: “Wat mij meteen aantrok tot zijn verhaal, was vooral de manier waarop hij zijn pijnlijke verleden wist te vertalen in iets heel moois, in kunst.”

"We wilden de nachtmerrie van een psychose voelbaar maken, maar ook een hoopvol verhaal vertellen."

Een persoonlijk verhaal tot leven gebracht

Waar de film zich onderscheidt van het gelijknamige boek door bioloog en filosoof Geerdt Magiels, is de persoonlijke benadering van de makers. Drie jaar lang hebben zij Sven gevolgd en zo een hechte band met hem en zijn gezin opgebouwd. “Uiteindelijk hebben we alles kunnen tonen, en ook op zo’n manier dat zij zich er in kunnen herkennen.”

Hoe verbeeld je psychose en bipolaire symptomen als je dit zelf nooit ervaren hebt? Ingewikkeld is hierin geslaagd door animaties in de film te verwerken, die Svens griezelige waanbeelden tot leven brengen. Alle animaties in de film zijn gemaakt door Oswaldt Cromheecke, een oude vriend van Ellen, die zelf ook thuis is in grafisch ontwerp.

"De kern van de behandeling is dat we mensen zo goed mogelijk leren leven met hun kwetsbaarheid.”

Leven in een schijnwerkelijkheid

Zo’n 2% van de mensen heeft een bipolaire stoornis, en meer dan de helft hiervan ervaart psychosen. Janwillem Renes, psychiater op de afdeling Bipolair van Altrecht, vertelt dat aanleg een grote rol speelt bij de aandoening. Stressvolle situaties kunnen de symptomen bovendien versterken.  

Je kunt niet volledig genezen. “De kern van de behandeling is dat we mensen zo goed mogelijk leren leven met hun kwetsbaarheid.” Het is belangrijk de eerste tekenen te herkennen om zo tijdig in actie te kunnen komen. Bovendien is medicatie in de behandeling van de klachten essentieel.

Regisseurs Marie en Ellen willen met Ingewikkeld het taboe van geestesziekten doorbreken, de ervaring van bipolariteit bespreekbaar maken en een verhaal vertellen “dat mensen hoop geeft dat er een uitweg kan zijn.”