3Doc:

De Schuldmachine

BNNVARA

3Doc:

De Schuldmachine

BNNVARA

In Nederland heeft een op de vijf jongeren problematische schulden. De overheid, zoals de Belastingdienst of het CJIB, is vaak hun grootste schuldeiser.

Documentairemaker Camiel Zwart laat zien hoe jongeren gevangengehouden worden door torenhoge schulden, boetes, rentes en rentes op boetes. Dagelijks worstelen zij in een bureaucratische mallemolen die de schuldenindustrie met zich meebrengt. We volgen jongeren uit Amsterdam Zuidoost in soms uitzichtloze financiële situaties. Ricky probeert al zeven jaar zijn leven op de rit te krijgen. Maar hoe doe je dat zonder inkomen en vast woonadres? Elyvonne kreeg een schuldvordering op haar 18e, omdat haar schoolboeken niet betaald zijn toen ze twaalf was. De Belastingdienst, incassobureaus en verzekeraars zijn onverbiddelijk; als er niet betaald wordt komt er gewoon een boete met rente overheen.

Hoe maakt de verregaande digitalisering in Nederland van mensen anonieme BSN-nummers? 'De schuldmachine' laat zien hoe makkelijk je gevangen raakt in een ondoorgrondelijk systeem waarmee de schuldindustrie krankzinnig veel geld verdient, maar mensen steeds verder in de problemen komen.

Regie: Camiel Zwart

Meer over millennials in de schulden

Een nieuwe verloren generatie

'Bij veel millennials schuilt achter het goed verzorgde uiterlijk een moeizame strijd om voldoende inkomen. Niets is meer zo vanzelfsprekend als het voor babyboomers was. Ik word steeds ongeduldiger om met mijn leven te beginnen.’ Lees hier het artikel van Hadjar Benmiloud.

Kamervragen

Tweedekamerpoliticus Jasper van Dijk, van de SP, heeft naar aanleiding van de film De schuldmachine kamervragen ingediend bij de staatssecretaris. Dit zijn de tien vragen die hij stelt:

  1. Wat is uw oordeel over de documentaire De schuldmachine?
     
  2. Deelt u de mening dat veel mensen met schulden in een vicieuze cirkel belanden vanwege torenhoge schulden, boetes, rentes en rentes op boetes? Hoe gaat u deze cirkel doorbreken?
     
  3. Hoe oordeelt u over de situatie van Elyvonne, die een schuldvordering kreeg op haar 18e, omdat haar schoolboeken niet betaald zijn toen ze twaalf was? Deelt u de mening dat dit absurd is? Is het überhaupt legaal wat de schuldeiser hier doet?
     
  4. Wat kunt u doen om de situatie van Ricky te verbeteren, een jongen die al zeven jaar probeert om zijn leven op de rit te krijgen, maar daarin niet slaagt omdat hij geen inkomen en woonadres heeft?
     
  5. Bent u het eens dat het doorverkopen van schulden perverse effecten heeft, aangezien de opkoper (meestal een incassobureau) zich vervolgens ontpopt als meedogenloze schuldeiser? Wat onderneemt u tegen deze praktijken?
     
  6. Deelt u de mening dat “de liberalisering van deurwaarders niet goed heeft uitgepakt”? Wat onderneemt u tegen deurwaarders die regels overtreden, zoals het dreigen met beslaglegging?
     
  7. Wat vindt u ervan dat mensen die zes maanden geen zorgpremie hebben betaald, 130 procent moeten gaan betalen? Denkt u dat deze verhoging het probleem gaat oplossen? Zo nee, wat onderneemt u hiertegen?
     
  8. Hoe oordeelt u over de stichting ONSbank, die hulpverlening biedt aan jongeren met schulden?
     
  9. Is het juist dat “het merendeel van de mensen met schulden wel wil, maar niet kan betalen”?  Indien dit juist is, deelt u de mening dat de werkwijze van schuldeisers (waaronder de overheid zelf) dan fundamenteel hervormd moet worden, aangezien teveel mensen nodeloos in problemen komen?
     
  10. Wilt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan het debat over schulden en armoede op 10 oktober aanstaande?

Meer documentaires over leven met schulden

In 2016 zond Human de documentaireserie 'Schuldig' uit. De achtergrond voor de serie vormt de Vogelbuurt in Amsterdam-Noord. Een roerige volksbuurt met charmante laagbouw en uitgesproken karakters. En veel, heel veel schulden. Niet alleen de bewoner met schulden staan centraal, maar juist ook de werelden eromheen: de deurwaarder, de hulpverlener, de schuldeiser en de lokale politiek. Maak kennis met Ditte, Carmelita, Dennis, Ron en Ramona: bewoners die het hoofd maar moeilijk boven water kunnen houden.

Je vindt hier ook meer info over de manier waarop je een bijdrage kunt leveren aan een oplossing voor de schuldenproblematiek en bijbehorende armoede in ons land.