2Doc

White Cube

VPRO

Kunstenaar en filmmaker Renzo Martens zet met White Cube de hedendaagse discussie over koloniale geroofde kunst, eigenaarschap en winstdeling op scherp.

Veel musea zijn gebouwd met winst onttrokken aan plantages gedurende de koloniale tijd. Wanneer kunstenaar en filmmaker Renzo Martens (1973) voor de vertoning van zijn film Enjoy Poverty (2008) door het Londense museum Tate Modern wordt uitgenodigd, ziet hij overal Unilever-logo's. Hierdoor ontstaat zijn interesse in de relatie tussen kunst en kapitaal.

In White Cube onderzoekt hij hoe veel wereldberoemde musea gebouwd zijn met winsten geworven uit plantages. Martens reist in 2011 af naar een voormalige Unilever plantage in Congo, waar sinds 1911 op grote schaal palmolie wordt verbouwd. Hier ontmoet hij de arbeiders die onder erbarmelijke omstandigheden en tegen lage lonen werken op het land dat van hen gestolen is. Door middel van een kunstproject, hoopt Martens lokale kunst te produceren en daarmee geld te genereren voor de plantage.

Met klei uit de rivier boetseren de plantagearbeiders beelden. Vervolgens worden deze sculpturen met behulp van 3D-technologie gereproduceerd, maar dan van chocola. Een product dat wordt gemaakt met cacao en palmolie uit Congo. Met de opbrengsten van het kunstproject kunnen de arbeiders hun land terugkopen en een eigen plantage beginnen. Om kapitaal aan te trekken bouwen ze ook een museum, een white cube, midden op een Congolese palmolieplantage. 

Regie: Renzo Martens

DocTalks: in gesprek met de regisseur

In deze aflevering van DocTalks spreekt presentator Elena Lindemans met regisseur Renzo Martens over zijn documentaire White Cube.

VPRO Gids

In zijn film ‘Enjoy Poverty’ deed kunstenaar Renzo Martens een poging om een duurzame bron van inkomsten op te zetten voor inwoners van Congo. Dit mislukte, al werd de film wel een succes. In White Cube probeert hij het opnieuw. 'Na afloop van een workshop komt een vrouw naar Martens toe en zegt: ‘Wat hebben wij hieraan? Geef ons gewoon geld. We hebben honger!’'

Meer documentaires over kunst