Dit nieuwe documentaire tweeluik van Mads Brügger vertelt het verhaal van twee Deense burgers die tien jaar lang infiltreren in 's werelds meest beruchte en geheime dictatuur: Noord-Korea. Langzamerhand raken ze verwikkeld in een wereld van drugs en criminaliteit en worden ze betrokken bij een grote geheime operatie in Afrika. Hoe ver kunnen ze gaan voor ze worden betrapt?

Regisseur Mads Brügger heeft een grote interesse in Noord-Korea, maar hij kan zelf nooit meer een voet in het land zetten door zijn eerdere provocerende film The Red Chapel. Daarom stelt een Deense werkloze restaurantchef voor om een dubbelleven te gaan leiden als geheim agent. Samen met 'Mr James', een voormalige drugspusher uit de jetset kringen van Kopenhagen, en op de achtergrond Mads Brügger, infiltreert hij in een van de meest heftige dictaturen ter wereld, om aan te tonen dat het land al jaren alle VN-sancties stelselmatig overtreedt.

Regie: Mads Brügger

Mads Brügger

Mads Brügger is een vertrouwd gezicht bij de VPRO. Eerder al zond de VPRO ondermeer uit The Ambassador, the John Dalli Mystery en Cold Case Hammarskjöld uit. Zijn film The Red Chapel uit 2009 werd nooit op de Nederlandse televisie uitgezonden. Daarom zendt NPO 2 Extra deze uit op 16 december om 20.30 uur. Ook zal de film op NPO Start te zien zijn.

Wapens en crystal meth? Niks nieuws voor Noord-Korea

Tekst: Jaike Reitsema 

Het verhaal van ‘The Mole- Undercover in North Korea’ is zo bizar dat het soms wel een speelfilm lijkt. Maar bizarre verhalen, die zijn vaker ontsnapt uit het gesloten regime van Kim Jong-un. Korea-deskundige Remco Breuker heeft de documentaire gekeken, en neemt een paar gebeurtenissen met ons door.

Past de documentaire bij alles wat we al wisten over Noord-Korea?
'Dat Noord-Korea wapens handelt en drugs produceert, dat was al bekend. Er komt zelfs hele hoge kwaliteit crystal meth uit Noord-Korea, omdat dat allemaal netjes in laboratoria gebeurt door opgeleide chemici, en niet in ontploffende stacaravans. En ja, dat er James Bond-achtige plannen worden gesmeed zoals het bouwen van een toeristisch resort midden in het Victoriameer in Oeganda, dat ondergronds een wapen- en crystal methfabriek is, dat is dan niet geheel ondenkbaar.'

Er was een moment in de documentaire waarin een diplomaat van de Noord-Koreaanse ambassade in Zweden afwist van de plannen voor deze fabriek. Is dat niet choquerend?
'Noord-Koreaanse diplomaten zijn geen diplomaten zoals wij ze kennen. Ze verdienen hun geld met handeltjes, want de Noord-Koreaanse staat betaalt ze niet. Daarom kan je in Islamitische landen vaak drank kopen bij de Noord-Koreaanse diplomaten. Er is ook een bekende anekdote over de Noord-Koreaanse ambassade in Delhi. Daar kon je rundvlees kopen, ze hadden een heus slachthuis in de kelder. Bij deze ambassades hebben ze directe lijntjes met Pyongyang. Het verbaast me dus niet dat deze diplomaat van het plan afwist, maar het blijft wel choquerend.'

Lees verder...

Over Remco Breuker (48 jaar)

Remco Breuker is hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden en historicus op het gebied van Korea en Noordoost-Azië. Hij doet ook onderzoek naar hedendaags Noord-Korea, mensenrechtenschendingen en naar de aanwezigheid van Noord-Koreaanse dwangarbeid in de waardeketen van internationale bedrijven.

Zijn er ook punten in de film die je wel helemaal verrasten?
'Ja, het verbaasde me dat de voorzitter van the Korean Friendship Association, Alejandro Cao de Benós, daadwerkelijk de contacten heeft in Noord-Korea om een wapenhandel op te zetten. Als je me van tevoren had gevraagd of dat mogelijk is, had ik nee gezegd. De man is een soort propaganda clown. Óf dat clowneske uiterlijk was een soort afleidingsmanoeuvre waar ik heel goed ingetrapt ben, óf Noord-Korea is zo wanhopig geworden dat ze elke kans om geld te verdienen aangrijpen.'

Die North Korean Friendship Association speelt een belangrijke rol in de documentaire. Wat wist jij al over deze club?
'Het zijn vervelende mensen die niet écht willen weten wat er in Noord-Korea gebeurt. Ze noemen zichzelf communisten, maar Noord-Korea is allang niet communistisch meer. Er is zó veel bewijs van mensenrechtenschendingen in het land, als je dat niet wil zien kan ik je niet serieus nemen. Sterker nog, ik vind het idioten. Ik probeer me een beetje afzijdig van ze te houden, maar af en toe heb ik ze achter me aanzitten.'

Waarom zitten ze achter jou aan?
'Ik ben vrij uitgesproken over de mensenrechtenschendingen in Noord-Korea. Ze hebben me weleens gezegd dat ik de feiten niet goed ken, en dat ze me wel willen vertellen hoe het echt zit in Noord-Korea. Toen ze doorkregen dat ik daar niet zoveel zin in had, kreeg ik allerlei beschuldigingen naar m’n hoofd: dat ik betaald zou worden door de CIA bijvoorbeeld. Maar ach, ze hebben elke week wel weer een andere criticus waar ze achteraan zitten.'

Het hele concept van ‘The Mole’ is tot stand gekomen omdat regisseur Mads Brügger zelf niet meer in Noord-Korea mocht komen. Kan jij nog naar Noord-Korea na je kritische uitlatingen?
'Dat kan ik beter niet doen. De Noord-Koreaanse staat heeft mij in staat van beschuldiging gesteld. De belangrijkste aanklacht was dat ik de waardigheid van de opperste leider zou hebben beschadigd. Dat is het ergste wat je kan doen in Noord-Korea, daar staat de doodstraf op. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft me geadviseerd: als je gaat, vergeet dan je tandenborstel niet want dat kan een heel lang verblijf worden.'

Wat denk je dat de onthullingen in deze documentaire teweeg gaan brengen?
'Niet veel, ben ik bang. Er zijn vaker onthullingen geweest over de wapen- en drugshandel van Noord-Korea, maar daar gebeurde niet zoveel mee. Het is wel slecht voor het imago van Noord-Korea, maar de true believers zoals de KFA blijven toch wel in het land geloven. Dat zegt overigens niks over de documentaire, er zit echt heel exclusief materiaal in. Het zegt meer over ons onvermogen om iets te doen aan Noord-Korea. Dat vind ik een heel droevig idee. Het is een land dat ik zoveel beter gun. Niet de staat, maar wel de burgers die de prijs hiervoor betalen.'

Interview met Mads Brügger, de spion en mr. James

Kijk hier het interview met de drie hoofdrolspelers van de tweeluik The Mole van regisseur Mads Brügger.

Meer documentaires over spionage meer