woensdag 8 januari, 23:15u op NPO 2

Human Nature

VPRO

De CRISPR-techniek heeft de deur geopend naar het genezen van ziekten, het hervormen van de biosfeer en het ontwerpen van onze eigen kinderen. CRISPR heeft ook verreikende implicaties voor onze relatie met de natuur, laat deze documentaire zien.

Sommige ontdekkingen veranderen de wereld zo sterk, dat iedereen er iets van zou moeten weten. Zo'n techniek is CRISPR, waarmee erfelijke informatie van levende wezens kan worden aangepast. De belangrijkste wetenschappelijke ontdekking van de 21ste eeuw, volgens de makers van de documentaire Human Nature

In deze film vertellen onderzoekers van het eerste uur over de ontdekking en werking van CRISPR. Ze leggen duidelijk en met behulp van analogieën uit hoe de techniek werkt. CRISPR is een van de meest opwindende, veelbelovende en ook mogelijk zorgwekkende ontwikkelingen in de wetenschap van de afgelopen decennia. Dit genetische gereedschap geeft de mensheid geweldige macht en de samenleving zal moeten beslissen hoe deze technologie zal worden gebruikt, of hoe we deze juist niet mogen inzetten. 

CRISPR maakt al een aantal nieuwe behandelingen voor kanker mogelijk en er zijn klinische onderzoeken aan de gang om er een ​​aantal zeer ernstige ziekten mee te genezen. Maar het opent ook de deur naar het veranderen van de genetica van toekomstige generaties en het maken van een aantal radicale veranderingen in de evolutie van andere organismen.

Regie: Adam Bolt

Helmut Boeijen over 'Human Nature'

Die wilde ik altijd al eens zien: een documentaire over Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats. Ofwel: CRISPR. Ik vertaal het even naar gewoon Nederlands: geclusterde korte palindromische herhalingen met regelmatige intervallen. Huh-huh.

Nu alleen nog proberen te begrijpen waar die sciencefiction-achtige film in hemelsnaam over zou kunnen gaan. Het heeft in elk geval te maken met zoiets als manipulatie van het menselijke genoom, het aanbrengen van mutaties daarin om erfelijke fouten te verbeteren. Ah, ja.

Vergelijk het met de cursor van een tekstverwerker, die je op de juiste plaats in het menselijke genoom zet, zegt één van de vele wetenschappers in Human Nature (87 min.). Op die plek kun je dan een verbetering in het DNA proberen te typen. Ooo-ké.

Al die pratende hoofden - van vooraanstaande genetici, biologen en biochemici - gidsen de kijker door een prachtig gevisualiseerd labyrint van ideeën en ontdekkingen naar een eenvoudige conclusie: we kunnen als mensheid tegenwoordig genetische eigenschappen verbeteren. Check.

Iets met klok en klepel inmiddels. Naar de menselijke maat dan maar: de Amerikaanse tiener David, om precies te zijn. Hij lijdt aan de aandoening sikkelcelanemie. Als de zwakke plekken in zijn DNA worden verbeterd, kan zijn leven aanmerkelijk beter worden - of gewoon een stuk langer. Juist.

Maar wat zijn de ethische implicaties van al dat gesleutel aan ons erfelijke materiaal? vraagt filmmaker Adam Bolt zich af. Loodst genetische manipulatie de mensheid misschien naar Aldous Huxleys Brave New World? Naar Jurassic Park? Of gewoon naar Hitler-Duitsland. Slik.

In hoeverre tasten designerbaby’s, soldaten zonder pijn of de Nobel-spermabank de menselijke natuur aan? Het fascinerende Human Nature werpt onontkoombare morele, filosofische en praktische vragen op. Voor de antwoorden is een fundamentele discussie nodig over wie we (willen) zijn. Denk-denk.

Lees de rest van de 2Doc Weekly van 5 januari 2020 hier. Wil je elke zondag documentairetips ontvangen? Abonneer je hier op onze nieuwsbrief.