2Doc: Satudarah - One Blood

Satudarah - One Blood

NTR

Satudarah, de motorclub die veelvuldig in het nieuws is wegens vermeende criminele activiteiten, is een geheime wereld vol rituelen en codes. De nieuwe generatie leiders bouwen een onbekend Nederlands clubje in korte tijd om tot een internationaal conglomeraat.

 De met een Emmy Award bekroonde regisseur Joost van der Valk kreeg exclusieve toegang bij Satudarah. Hij observeerde deze subcultuur van binnenuit, zoals hij dat eerder deed in Crips: Strapped 'n Strong (2009) en Haagse Sjonnie (2006). Satudarah – One Blood toont hoe vooral de uitbreiding in Duitsland gepaard gaat met oorlog, verraad en een uiteindelijk verbod van de club bij de oosterburen.

Naast de ontwikkelingen op clubniveau geeft deze documentaire ook inzicht in de drijfveren van diverse leden van Satudarah. Olla en zijn diepgewortelde Molukse roots; Barend, full member bij de woonwagenafdeling, die in een voortdurend gevecht met justitie is verwikkeld; en Mickey, de hang around die zegt zijn leven te geven voor de club, maar er uiteindelijk in bad standing wordt uitgegooid en in de gevangenis belandt.

Interview met de regisseurs

Helmut Boeijen over 'Satudarah One Blood'

De president van het El Gitano-chapter gebaart dat Jack naar voren moet komen. Hij gaat – nietsvermoedend? – voor de groep staan, de getatoeëerde handen netjes over elkaar. Zijn clubgenoten, allemaal in een leren bodywarmer met rang, functie en verdiensten erop, staan met hun armen over elkaar om hem heen. Als een privéleger, dat elk moment kan toeslaan. ‘Een president is een president. Da’s geen koekwous, of wel?’ sneert de leider naar Jack. ‘Wat betekent ‘no contact’? ‘Geen contact’, antwoordt het lid in opspraak bedremmeld, duidelijk op zijn hoede. De president is inmiddels woedend: ‘En wat doe jij?’

Jack heeft nog niet ‘met wie?’ geantwoord of hij krijgt, op aanwijzing van de ‘pres’, enkele ferme klappen toebedeeld. Hij probeert de pijn te verbijten. De boodschap is helder: deze president van motorclub Satudarah laat niet met zich spotten. En wie niet horen wil, moet maar voelen. Jack kan bovendien zijn jack inleveren. ‘Wegwezen!’, voegt El Gitano’s verontwaardigde leider hem nog toe. Het parool ‘Satudarah tetap, tetap Satudarah’ (ofwel: ‘Satudarah voor altijd, voor altijd Satudarah’) geldt totdat de club zelf anders beslist en je in ‘bad standing’ wordt weggestuurd.

Die eerste klappen zijn direct een daalder waard in de openingsscène van de overweldigende documentaire Satudarah: One Blood (83 in.) uit 2015. Joost van der Valk en Mags Gavan, die eerder bij de Nederlandse Crips-gang filmden, portretteren de Molukse motorclub van binnenuit. Ze leggen met gevoel voor drama de welhaast militaristische rituelen vast, tekenen de onderlinge omgang en codes op en zijn erbij als Satudarah met de nodige bravoure zijn werkterrein uitbreidt naar Duitsland, waar de club meteen in botsing komt met de al even beruchte Bandidos. Intussen volgen ze de leiders naar hun geboortegrond in het huidige Indonesië, waar ze nog altijd hopen op eigen Molukse staat en Satudarah is geworteld.

Satudarah: One Blood is geen documentaire die een oordeel velt – dat zou je op de film tegen kunnen hebben. Van der Valk en Gavan stellen ook geen kritische vragen, maar gaan mee in de belevingswereld van hun subjecten. Alleen nieuwsberichten uit radiobulletins, tijdens de montage toegevoegd, plaatsen de handelingen van de motorclub in zijn maatschappelijke – en strafrechtelijke – context. Verder mag de kijker zelf oordelen: criminele bende, potsierlijke machokliek of gewoon een gezellige vereniging voor motorvrinden? Één conclusie staat op voorhand vast: dit is een ijzersterke film, die de deur openwrikt naar een verboden wereld, aan het spreekwoordelijke eind van de straat. Één keer flink gas geven en je bent er – als je dat zou willen.

Lees de rest van de 2Doc Weekly van 16 februari 2020 hier. Wil je elke zondag documentairetips ontvangen? Abonneer je hier op onze nieuwsbrief.

Meer documentaires over motorclubs