VPRO, 2014

14-18, dagboeken uit de Eerste Wereldoorlog

VPRO

VPRO, 2014

14-18, dagboeken uit de Eerste Wereldoorlog

VPRO

In de internationale productie '14–18, Dagboeken van de Eerste Wereldoorlog' komt het grote verhaal van de Eerste Wereldoorlog dichtbij door het te vertellen aan de hand van de lotgevallen van individuen. Via gedramatiseerde scènes, gebaseerd op dagboeken en correspondentie, komt de oorlog tot leven.

Het enthousiasme aan het begin, het leed in de loopgraven, de bovenmenselijke inspanningen van artsen en helpers, de zware verliezen onder burgers, de uiteindelijke opstanden tegen de oorlog; de hele geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog wordt ingekleurd door middel van persoonlijke verhalen, die uit talloze documenten zijn gedestilleerd.

Aflevering 1: De afgrond

In 1914 is Europa een gespannen en zwaar bewapend continent. Veertig jaar na de Frans-Duitse oorlog is Europa een groot web van vijanden. De grootste machthebbers vormen bondgenootschappen en doen zo een poging elkaar in toom te houden. Maar als de Oostenrijkse troonopvolger en zijn vrouw in Sarajevo vermoord worden, veranderd de sfeer tussen de bondgenoten onvermijdelijk. De oorlog begint en met naïeve opwinding vertrekken de soldaten naar het front.

Uitzending op zaterdag 12 april om 20.20 uur

Aflevering 2: De aanval

Een Europees conflict groeit uit tot een wereldoorlog. Griekenland, Bulgarije, Japan en het Ottomaanse Rijk mengen zich in de veldslag. De gevechten vinden plaats in Europa, Afrika, de Falklandeilanden en de Pacific. Meer dan 20 miljoen mensen voeren oorlog. Het gebruik van nieuwe, moderne wapens botst met de traditionele oorlogsvoering. Het aantal slachtoffers is immens. Geconfronteerd met de talloze doden wil geen van de partijen zich terugtrekken. Integendeel, ze houden vol dat grotere legers en meer wapens nodig zijn om te overwinnen.

Uitzending op zaterdag 19 april om 20.15 uur

Aflevering 3: De angst

De gevechtsliederen van het begin van de oorlog hebben plaats gemaakt voor de pijnkreten. Het aantal gewonde soldaten stijgt dagelijks. Er zijn veel te weinig artsen en verpleegkundigen om de gewonden te verzorgen en daarom worden er verpleeghulpen aangenomen. Hun training is kort, hun opvatting van de realiteit van de oorlog wazig. Ze moeten werken onder omstandigheden waar ze niet op voorbereid werden.

Uitzending op zaterdag 26 april om 20.15 uur

Aflevering 4: Het verlangen

Miljoenen vrouwen zijn gedwongen om jarenlang zonder hun mannen/zonen te leven. Ze worden gekweld door de onzekerheid dat ze niet weten of hun geliefden nog wel leven, terwijl anderen moeten accepteren dat ze hun man of zoon voor altijd kwijt zijn. De mannen in de loopgraven moeten zich focussen om te overleven en proberen alle gedachtes over hun vrouwen en geliefden uit hun hoofd te krijgen. De Eerste Wereldoorlog vernietigd het leven en gezondheid van vele soldaten. Het verwoest families, relaties, partnerschap en burgerlijk moraal.

Uitzending op zaterdag 4 mei om 20.15 uur

Aflevering 5: De vernietiging

1916 is het jaar van de meest gruwelijke gevechten. Met onderzeeërs, vliegtuigen, tanks en gifgas worden mensen vernietigd als ongedierte. De Westerse machten proberen de Duitse grens te doorbreken terwijl ondertussen de Russen druk zetten op Oostenrijk/Hongarije aan het Oosterse front. Succes blijft uit en het dodental overschrijdt alle verwachtingen. De landen in oorlog bloedden uit maar voor de strategen is een vredesakkoord ondenkbaar. Alleen de vernietiging van hun vijanden kan hun grote verlies rechtvaardigen.

Uitzending op zaterdag 17 mei om 20.15 uur

Aflevering 6: Het thuisfront

Het vooruitzicht om naar huis te gaan is de sterkste reden om door te vechten. Thuis betekent veiligheid in een tijd waarin dood en vernietiging de levens van zo veel mensen beheersen. In de Eerste Wereldoorlog uit de geschiedenis is een nieuwe uitdrukking ontstaan: het thuisfront. Het gevecht is niet alleen gaande in de loopgraven maar ook in de fabrieken, velden en scholen. Het aantal dode of gewonde soldaten maar ook vrouwen, kinderen en ouderen loopt in de miljoenen.

Uitzending op zaterdag 24 mei om 20.15 uur

Aflevering 7: De opstand

De oorlog is nu zelf de vijand. De soldaten willen niet langer zinloos hun leven opofferen. In de zomer en herfst van 1917 breekt er een opstand uit onder bijna alle deelnemers uit de oorlog. De mensen beginnen zich tegen de levensomstandigheden en de nutteloze opofferingen die de oorlog van hen eist te verzetten. In mei is er een golf van stakingen in de munitie fabrieken in Engeland en Frankrijk.

Uitzending op zaterdag 31 mei om 20.15 uur

Aflevering 8: Het omslagpunt

In de lente van 1918 zet het Duitse Rijk het grootste offensief sinds de start van de oorlog in. De Duitse uitputting is te groot, de materiële overmacht van de bondgenoten te overweldigend. In augustus lanceren de Fransen en Britten, versterkt door troepen uit de VS, hun tegenoffensief. Vier jaar na het uitbreken van de oorlog valt het Duitse leger. Alle deelnemers, ook de overwinnaars zien in dat de wereld waarvoor zij gevochten hebben volkomen veranderd is.

Uitzending op zaterdag 7 juni om 20.15 uur

Kijk ook: