Kees Schippers en Kees Hin, VPRO

De onzichtbare film: Het boek

VPRO

Talloze schrijvers en kunstenaars zetten zich ooit aan een filmscenario, dat uiteindelijk nooit daadwerkelijk werd verfilmd. In het kader van honderd jaar cinema verzamelde Christian Janicot honderd van deze ‘onzichtbare films’ in het boek Anthologie du cinéma invisible. Het bevat verhalen van bijna alle grote schrijvers ter wereld. Dit boek is de bron voor een vierdelige reeks.

Kees Schippers en Kees Hin, VPRO

Deel 1: Het Boek

Om het feit te vieren dat de cinema honderd jaar bestond gaven Arte en Jean Michel Place de “Anthologie du Cinéma Invisible” uit, een boek met honderd door Christian Janicot gekozen nooit gerealiseerde filmplannen. Kees Hin maakte een film over de ontdekking van de cinema. Want dat is wat samensteller Janicot voor ogen had: het beantwoorden van de vraag wat al die schrijvers, journalisten en kunstenaars wilden doen met dat voor hen nieuwe medium. Recht doen aan de fantasie en aan de variëteit van al die plannen, dat is het doel van de film.

Regisseur Kees Hin en scenarist K. Schippers kozen 10 plannen en presenteren die elk op een manier die het bijzondere daarvan doet uitkomen. Soms is de keuze van het onderwerp, dan weer de verteltrant het meest van belang: lieflijk, bizar of grotesk, soms tragisch, of zinderend van vrolijkheid. Elke episode wordt voorafgegaan door ‘documentaire’ informatie over de schrijver, om het project in zijn context te kunnen plaatsen.

In een inleiding laat een actrice ons kennismaken met de schatten van de cinema - met de rijkdom van wél gerealiseerde scenario’s. Dan begint de serie van nooit gemaakte plannen. Zo maken we kennis met Ramon Gomez de la Serna, die een prop papier tot leven wekt; Alfred Döblin schreef een groots verhaal over de ontijzing van Groenland; Gertrude Stein speelt een spel met verwisselingen in Parijs; Antonin Artaud denkt over de laatste 18 tellen na, voordat een man zichzelf ombrengt; Fernand Léger stelt zich voor hoe het zou zijn om een camera 24 uur lang op éen enkele plek te richten; Yves Klein wilde een film maken over de kleur blauw en het gevecht tussen de puurheid van kleur en de wil om met een lijn dat pure vlak kleur te doorbreken; Georges Perec: een film waarbij je nooit een gezicht ziet; Osip Mandelstam fantaseert met veel ironie over brandweermannen naar aanleiding van ‘de heroïek van de beelden van Eisenstein’. Tenslotte springt de prop papier terug in het boek “Anthologie du Cinéma Invisible” waaruit hij eerder tevoorschijn was gekomen.