Cherry Duyns, VPRO

De onzichtbare film: De Panamaschets

VPRO

De Oostenrijkse auteur Stefan Zweig was van plan om een film over het ontstaan van het Panamakanaal te maken. Hij werd alom bewonderd, maar pleegde zelfmoord uit wanhoop over de toekomst van Europa en zijn cultuur.

Cherry Duyns, VPRO

De onzichtbare film
Talloze schrijvers en kunstenaars zetten zich ooit aan een filmscenario, dat uiteindelijk nooit daadwerkelijk werd verfilmd. In het kader van 'honderd jaar cinema' verzamelde Christian Janicot honderd van deze ‘onzichtbare films’ in het boek 'Anthologie du cinéma invisible'. Het bevat verhalen van bijna alle grote schrijvers ter wereld. Dit boek is de bron voor een vierdelige reeks.

‘De Panama schets' - de kleine schets voor een grootscheepse speelfilm die nooit gemaakt is, was voor Cherry Duyns de aanleiding om over het leven en werk van de Oostenrijkse meesterschrijver Stefan Zweig te vertellen. In de jaren '20 en '30 was Stefan Zweig één van de meest gelezen Duitstalige auteurs. Van zijn boeken zijn miljoenen verkocht en vertaald in meer dan vijftig talen. Hij schreef poëzie, drama, novellen en schreef een libretto voor Richard Strauss, maar was vooral essayist en biograaf (o.a. Erasmus, Nietsche en Tolstoi). Generaties Nederlandse scholieren kennen Zweig van zijn Schavhnovelle. Stefan Zweig, de pacificst, de Europeaan, de wereldreiziger, die reisde om te kunnen ademen, zou later, gebrandmerkt als jood, over de wereld reizen om aan het nationaal- socialisme te ontkomen. Brazilië werd zijn nieuwe vaderland. Daar begon zijn neergang; in 1942 beëindigde hij daar zijn leven samen met zijn tweede echtgenote Lotte Altmann. Cherry Duyns reisde naar Salzburg waar de literaire opmars begon, naar Panama waar Zweig zijn speelfilm had gedacht en naar Brazilië, naar het huis van zijn dramatische einde.

De Panamaschets, Stefan Zweig, levensverhaal van een reiziger is de laatste documentaire van deze reeks.