AVRO Close Up

Van der Mey. Pionier van de Amsterdamse School.

AVRO

De baksteenarchitectuur van de Amsterdamse School (ca. 1910-1930) is geliefd vanwege zijn markante vormen en opvallende decoraties. Er is veel geschreven en gepubliceerd over de stroming. Maar vrijwel niemand weet dat architect Joan Melchior van der Mey waarschijnlijk een sleutelrol speelde bij het ontstaan ervan.

Aan het IJ in Amsterdam staat een monumentaal pand uit de vroege twintigste eeuw: 'Het Scheepvaarthuis'. Het gebouw, ooit ontworpen om de macht en de rijkdom van de wereldwijd opererende Amsterdamse rederijen te symboliseren, geldt als het eerste ontwerp in de stijl van de Amsterdamse School. De toen jonge, veelbelovende maar weinig ervaren Joan Melchior van der Meij (1878–1949) is de hoofdarchitect van 'Het Scheepvaarthuis'. Hij werkte nauw samen met zijn collega’s Michel de Klerk en Pieter Lodewijk Kramer. De drie gelden als de grondleggers van de Amsterdamse School. Maar de laatste jaren zijn er sterke aanwijzingen dat Van der Mey een sleutelrol vervulde bij het ontstaan van de stroming.

Over de Amsterdamse School en zijn architecten is veel geschreven en gepubliceerd, maar over Van der Meij was tot nu toe weinig bekend. Zijn persoonlijke en professionele archief werd sinds zijn dood verloren gewaand. Maar de afgelopen jaren is – met behulp van intensief speurwerk – de verzameling Van der Meij boven water gekomen. Het archief, dat bestaat uit talrijke tekeningen, schetsen, brieven en foto’s, werpt een nieuw licht op het ontstaan van de Amsterdamse School.

In dezelfde periode dat de jonge Johan Melchior aan 'Het Scheepvaarthuis' werkte, verbouwde hij in zijn woonplaats Geulle een oude boerderij tot een prachtige atelierwoning voor zichzelf en zijn vrouw Sara. ‘De Burght’ kan, volgens de hedendaagse vooraanstaande architect Jo Coenen, gezien worden als een ‘laboratorium’ voor 'Het Scheepvaarthuis'. En zo blijkt dat het eerste gebouw van de Amsterdamse School niet aan een Amsterdamse kade staat, maar op een Zuid-Limburgse heuvel.

Regisseur: Peter van der Veer