Kindsoldaat van Hitler

Kindsoldaat van Hitler

MAX

Een documentaire over acteur, regisseur en scenarioschrijver Herbert Curiël (1927). Hij was kind van een NSB-er en wilde bij de SS. Wanneer hij wordt afgewezen, gaat hij in dienst bij de ‘Kriegsmarine’; een feit dat hem zijn leven achtervolgd heeft.

Toen Herbert Curiël afgewezen werd bij de SS ging hij bij de Kriegsmarine. Het leverde de latere filmregisseur Curiël (1927) na de oorlog een straf van vijf jaar werkkamp op, waarvan twee jaar onverwaardeiljk, en een verleden dat zijn leven zou blijven bepalen.

Curiël groeide op in het Zeeuwse Krabbendijke. Zijn vader was een kweker die in de crisis failliet was gegaan en in 1933 lid was geworden van de NSB. Als kind werd Curiël door zijn dorpsgenootjes gepest om de politieke keuze van zijn ouders. Vooral in de trein naar zijn school in Bergen op Zoom stond hij bloot aan mishandelingen. 'Ik en al een outsider sinds ik me kan herinneren', vertelt Curiël in de documentaire Kindsoldaat van Hitler van Hans Polak en Marga van Praag. 'Ik wilde niet terug naar Krabbendijke!', zegt Curiël en barst in tranen uit, waarop cameraman Deen van der Zaken reageert zoals het moet; hij draait de camera opzij.

De in nationaal-socialistische geest opgevoede Curiël wil bij de SS om te vechten tegen het rode gevaar. Op zijn vijftiende meldt hij zich voor de keuring, maar hoeft zich niet eens uit te kleden; als Mischling wordt hij bij voorbaat afgewezen. Niet allen heeft hij een donkere huid, via zijn vader heeft hij Joodse voorouders. Bij de Kriegsmarine zijn ze ruimdenkender en Curiël komt op een mijnenveger in de Oostzee terecht. Na de oorlog duikt hij onder bij familie, maar wordt in 1946 gearresteerd.

Na zijn straf gaat Curiël werk zoeken in Zweden en Spanje, waar hij als figurant met een markante kop de internationale filmwereld binnenrolt. In Lawrence of Arabia houdt hij tijdens de fameuze verkrachtingsscène Peter O'Toole's linkerarm vast. Terug in Nederland wordt hij filmregisseur, maar zijn oeuvre blijft beperkt tot vijf lange speelfilms, gemaakt tussen 1975 en 1994.

Curiël wijt dit aan de reactie op zijn oorlogsverleden. 'Over de hele wereld mocht ik filmen, behalve in nederland. Zodra ik wat begon, werd het gesaboteerd. Een keer een NSB'er dan blijf je een NSB'er. Het leven is hard en onrechtvaardig.' Volgens Hans Polak heeft Curiël onder andere aan de documentaire meegewerkt om potentiële djihadisten te waarschuwen niet dezelfde fout te maken die hij in zijn jeugd heeft gemaakt door voor Hitler te vechten. (Bron: VPRO gids, Ulrik Unger)

Regie: Hans Polak en Marga van Praag